Horst P. Horst FV, 2,10,2014

Horst P. Horst, fotógrafo de estilo

O museo Victoria and Albert de Londres dedica unha exposición ó fotógrafo Horst P. Horst. Unha visión rigorosa e axial das elegantes fotografías dun dos mestres dese arte, cuxa traxectoria abrangue sesenta anos do século XX.

Trátase dunha grande retrospectiva organizada sobre a base dos arquivos do grupo Condé Nast. A editora de revistas de moda e estilo como Vogue ou Vanity Fair, para quen traballou Horst P. Horst dende o ano 1931, puxo ó dispor do museo, non soamente antigas fotografías, se non tamén negativos de branco e negro e transparencias de color realizados polo fotógrafo ó longo da súa carreira, para ser novamente impresos en gran formato e facer a instalación da mostra.

O interese da mostra é daquela múltiple. Pois xunto ás icónicas imaxes art déco de influencia clasicista firmadas por Horst, expóñense outras descoñecidas para ó gran público. Xunta ás fotografías pódense ver tamén portadas de época das revistas onde aparecía o traballo de Horst P. Horst, os seus cadernos de bocexos e información videográfica. Todo o cal serve para percibir o espírito da mostra, que non é o ámbito da moda, se non o do “estilo”.

Horst P. Horst, xunto a Richard Avedon e Irving Penn, forman a trindade de mestres de estilo do século XX. No caso de quen ocupa esta exposición, é o seu traballo para o mundo da moda un ámbito, no que reflicte unha constante elegancia, mestría na cor, dominio do branco e negro, efectistas composicións e eterna sofisticación.

Nado en Alemania, desenrolou a súa carreira principalmente en París e Nova York. No ano 1931, cando Horst P. Horst entrou a traballar co grupo Condé Nast, a cidade da luz era o centro do mundo da moda e da alta costura. Daquela nas revistas de moda estábanse a impoñer as fotografías fronte ás ilustracións, e o visionario editor Condé Montrose Nast, quixo dotar ó seu equipo para facer as mellores e máis definidas fotografías da época. Unhas cámaras de gran formato, un estudo ad hoc, e a colaboración do fotógrafo coa modelo, o director de arte, o editor de moda, os asistentes de estudo e os técnicos do set, facían posibles maxistrais fotos de 25,4x20,3 cms, que serviron de diario do estilo dunha época.

As modelos eran daquela profesionais incipientes, de cotío amigas con estilo de membros do staff de Condé Nast. E tamén ás veces aristócratas elegantes ou actrices. Horst P. Horst, fotografou asemade a moitos dos persoeiros das artes e da sociedade internacional daqueles anos de vangardas, grandes guerras e viaxes transoceánicos. Un dos seus primeiros retratos de actrices foi a Bette Davis no 1932 para Vanitiy Fair. Un cabo de listaxes que incluía a tódalas estrelas e celebridade da época pasando por Marlene Dietrich ou a propia Coco Chanel.

Na década dos anos cincuenta Horst P. Horst, realizou una pléiade de retratos de corpos espidos de grande inspiración clasicista. Composicións onde a luz dialoga con corpos atléticos denudes, creando unhas imaxes evocadoras dunha gliptoteca que sae dos mármores tridimensionais para incorporarse ó eido bidimensional da fotografía.

Na década dos sesenta, a editora de Vogue América, Diane Vreeland, propuxo a Horst P. Horst, a fotografía de interiores de casas. Daquela un novo eido de traballo se incorporou ó universo Horst, coas imaxes de casas de entre outros, Jackie Bouvier Kennedy Onassis, os Duques de Windsor, Andy Warhol ou Karl Lagerfeld.

A fotografía de naturezas caleidoscópicas, inspiradas nas visións xeométricas de plantas realizadas por Karl Blossfeldt (1865-1932), é outra das teimas que completan o catálogo do traballo de Horst P. Horst. Estudos case que abstractos de plantas realizados no New York Botanical Gardens, en fragas de Nova Inglaterra, en México. Sempre co leitmotiv da arquitectura gótica e caprichos de formas.

O surrealismo

A década dos trinta e corenta, ven marcada pola incorporación das innovacións das vangardas ó ámbito dos medios de comunicación de masas. Cubismo, surrealismo, fauvismo, futurismo, saen dos ámbitos dos manifestos e dos grupos de artistas e coleccionistas, para ser recoñecidos polo gran público, a través fundamentalmente da divulgación que deles fixeron as revistas e a moda.      

O interese polo corpo feminino dos surrealistas atopou lóxica acolleita no mundo da moda. Ademais o onírico ou ámbito do soños, que era o enderezo inspirador da “outra” realidade dos surrealistas, ofrecía características idóneas para o mundo da moda. Artistas como Salvador Dalí ou Giorgio de Chirico, foron celebrados pola moda. Con portadas de Vogue, editoriais de moda e mesmo escaparates ou deseños de tecidos.

A modista Elsa Schiaparelli, pasou á historia como a deseñadora surrealista. Coas súas siluetas rematadas con chapeus zapato, abrigos con bolsiño en forma de queixón ou xoias con forma de insecto.

Horst P. Horst, trasladou ese universo surrealista ó mundo da moda. Realizando para Vogue, numerosos editoriais de inspiración surrealista, tanto na composición como na moda que neles se expuña, ou no tratamento da luz e do corpo que evocaba ás lánguidas invencións de Max Ernst e os seus minotauros.

Esa integración do surrealismo á moda, retratando os traxes do ballet “Bacchanale” ou retratando ó propio artista Salvador Dalí co seu mostacho ingrávido,  ou á modista Elsa Schiaparelli con xesto onírico, pasa por ser unha máis das múltiples aportacións axiais de Horst P. Horst, ó estilo culto e intelixente da forma de vida entre moda e cosmopolitismo do século XX.

Román Padín Otero

Os anos cincuenta en Francia. FV 18.9.2014

Os anos cincuenta. A moda en Francia

Unha exposición no Museo da Moda da vila de París, o Palais Galliera, percorre os anos cincuenta en Francia dende a moda. Un paseo pola era dourada da alta costura.

O 12 de febreiro de 1947, Christian Dior presentou o desfile da colección “Corola”, facendo unha proposta radicalmente nova que fuxía das estreiteces dos anos bélicos e avanzaba cara á opulencia estética dos anos cincuenta. Propoñendo grandes saias con metros de tecido, ombreiros suaves, cinturas de avespa, escotes importantes e fantasía en traxes de cóctel ou de gala. A pegada na audiencia foi tal, que a redactora do Harper´s Bazaar, Carmel Snow, titulou ó novo estilo de Dior, como “New look”.

A forte presenza de Christian Dior na década, aparece subliñada tanto pola influencia estética das súas sucesivas e innovadoras coleccións, como polo éxito de vendas. No ano 1950, o desfile outono inverno dura máis de tres horas, con 12 maniquís, presentando 191 modelos, 64 abrigos e 23 peles de pelo. Todo un acontecemento estético, cunha duración semellante a un drama infinito Wagneriano. Nese mesmo ano 1950 o 49% das exportacións da costura francesa eran de Dior.

No ano 1957, tras dez anos ó fronte da súa casa de alta costura, un reinado breve pero intenso, Christian Dior falece repentinamente e o seu asistente Yves Saint Laurent, saíndo da sombra, ten sido nomeado couturier da maison. Pechando unha era, a dos anos dourados da alta costura e abrindo outra cara ó prêt à porter de luxo, do que Saint Laurent sería grande artífice.

A etiqueta deses anos requiría de polo menos cinco ou seis tipos de traxes no armario dunha dona elegante. Vestidos de día, de tarde, de campo, de cóctel, de gala e de cerimonia. Ademais de requirir de complementos esenciais como sombreiros, guantes, xoias e bolso. As revistas da época estaban daquela divididas dese xeito, unha estrutura que se repite na exposición. Cunha incidencia notable no traxe de cóctel que é o emblema da década, un eido onde a fantasía dos creadores atopaba o seu Olimpo.

Jacques Fath, é outro dos modistos emblemáticos da época, caracterizado pola alegría, xovialidade e asimetría nos cortes dos seus modelos. Pierre Balmain, con creacións inspiradas nos traxes de Corte do século XVIII. Onde o corsé, as costas e ombreiros ó aire, xunto a importantes saias longas con gran volume subliñan a estética do momento. E o mestre de todos, Cristóbal Balenciaga, cun equilibrio entre o rigor francés e o temperamento español, coa silueta barril e traxes inspirados nos grandes pintores do museo del Prado.

Non soamente hai homes creando alta costura na época. Madame Grês, con vestidos onde o drapeado de evocacións clasicistas é característico, ten unha pegada axial. Jeanne Lanvin, ten unha continuidade na década con Antonio Cánovas del Castillo. O modisto español ó frente de Lanvin-Castillo, quen logo de traballar con Paquin, Elisabeth Arden e Chanel, continúa con austeridade de formas e fantasía nas cores o legado déco de Madame Lanvin. En fin Mademoiselle Chanel, tras anos retirada da profesión, retoma a súa carreira con 71 anos no 1954. A súa volta non atopa o éxito inmediato, mais coa súa proposta do “tailleur” ou traxe xastre sinxelo en tweed con saia recta e formas básicas, abrirá o camiño ó estilo do listo para levar da década seguinte.

Outros creadores como Carven, con roupa para mulleres máis pequeniñas. Jacques Heim, que pasou de peleteiro a couturier e contou coas artes no seu traballo. Hubert de Givenchy, coa emblemática Audrey Hepburn como musa. Pierre Cardin, con maxisterio no corte e visión futurista. E o grego Jean Dessés coas súas mulleres crisálida. Conforman o espírito dunha época que converten ás maisons parisinas en patrimonio nacional.

O cine dunha época dourada

As formas sinuosas de Marilyn Monroe e a elegancia atlética de Jane Russel, en “Os cabaleiros prefiren loiras” de Howard Hawks no ano 1953, son memoria fílmica do estilo da década. Unha interpretación Hollywoodiense do chic da época, pero que resume ben a sofisticación e hiper feminidade deses anos.

A beleza xélida de María Casares, musa do cinema e o teatro francés, ten tamén moito que dicir na elegancia da época. No ano 1945, é protagonista do filme “Les dames du bois de Boulogne” de Robert Bresson. Dous anos antes do new look de Dior, a imaxe de Casares no filme, onde interpreta a unha elegante dona de cidade, é resumo da moda dos anos corenta. Con xastres rigorosos, sombreiros con forma de ril e gran tamaño, e capas en forma de paralelepípedo que evocan o estilo de Elsa Schiaparelli.   No ano 1959, cando baixo a dirección de Jean Cocteau, figura no “Le testament de Orphée”, vemos outra imaxe da grande actriz. Tecidos envolventes de forma drapeada dende a cabeza a modo de velo até os pes como unha túnica votiva se suceden na cinta. Evocando o estilo de Grês, Dior ou Fath. Tamén grandes saias con volume baixo capa lixeira, aparecen en outras escenas da cinta, evocando á estética de Saint Laurent. Así María Casares, neses dous traballos e musa, alfa e omega do estilo dunha década de grande luxo.

Non hai que esquecer o estilo xuvenil da década, antecedente do prêt à porter dos anos sesenta, que ten bo espello en “Vacacións en Roma” de William Wyler, protagonizado por Audrey Hepburn, que recolle a moda das mociñas deses anos.

Román Padín Otero

España de moda, Museo del Traje FV

España de moda                                                                               Unha exposición no Museo del Traje, en Madrid, revisita a moda española dende a segunda metade do século XX até os nosos días. “España de moda”, pode visitarse dende o 13 de maio até o 7 de setembro. Para coñecer mellor a notoriedade do feito en España na contemporaneidade, fronte á puxanza do feito en Francia, Italia ou Estados Unidos.                                                                                 O punto de partida cronolóxico da mostra, coincide logo da Guerra Civil Española e logo do final da Segunda Guerra mundial. Momentos de recuperación social e económica. Tempos nos que houbo de facerse un relanzamento da actividade sartorial, da modistería e da industria téxtil, en tódolos países.                                                           Francia, creou o “Théâtre de la mode”, unhas monecas vestidas de alta costura ordenadas nun teatriño, que viaxaron por varios países para publicitar a moda de París. Italia estableceu como nova sede para internacionalizar os seus desfiles a “Sala Branca” do Pazo Pitti en Florencia, compatibilizando este enderezo con Roma, no caso dalgunhas casa de alta moda. Estados Unidos, encabezou a divulgación da moda. Asumindo a nova silueta francesa, e divulgando ese estilo con vendas en canles como Sears ou J.C. Penney.                                                                                            España, illada no contexto internacional, avanza cara á recuperación na década dos corenta, cos modistos organizados na Cooperativa de la Alta Costura Española. Nomes como Pedro Rodríguez, Herrera y Ollero, Vargas-Ochagavía, visten unha época, coa mirada posta no mestre Balenciaga. O mestre de todos eles, como era chamado Cristóbal Balenciaga, non pertencía á Cooperativa de Alta Costura Española, pero si tiña unha identidade comercial española na época. As tendas Eisa Costura en Madrid, Barcelona e San Sebastián, eran a súa extensión española dende Balenciaga París. E cumprían unha función de leitmotiv inspirador  nos talleres de alta moda españois.  Xa no ano 1939, Balenciaga adiantouse ó new look de Dior, cunhas modas de ombreiros caídos, cintura marcada e saia volante.      Cando no ano 1947, a periodista Carmel Snow, chama á silueta “corola” de Christian Dior, “new look”, o mestre Balenciaga presenta a súa silueta “barril”, unha liña sinxela baseada na estrutura arquitectónica do vestido. Os vestidos saco, as mangas tres cuarto, as saias balón, o talle alto, as túnica e mangas morcego, serían os elementos axiais en coleccións sucesivas, creando dunha moda atemporal.                                                                                        Este estilo sinxelo e austero, habería de ser o referente para os modistos en España. Fronte o estilo complexo e opulente de Dior que habería de servir de referente ós franceses, e tamén a moitos dos italianos. Os cadros de Zurbarán, de Velázquez, de Goya, inspiran coleccións de xeito directo e compren función de leitmotiv para toda a moda española.                                                                                    Novos nomes se asentan na escena española coa ampliación da moda no prêt á porter dos anos sesenta. Manuel Pertegaz, Elio Berhanyer, Pedro del Hierro e Loewe, amplían o espectro de clientas, saíndo da costura e facendo roupa para boutiques. Todos eles cun nexo común de sinxeleza.                                                                 Unha das imaxes preferidas de Berhanyer, é o tapiz do “Encontro na Illa dos Faisáns” de Charles Le Brun. Que representa o encontro de Luís XIV e a súa corte, con Felipe IV e a súa corte, para o desposorio da infanta María Teresa de Austria con rei francés. Na escena a corte francesa está chea de cor e opulencia, fronte á corte española que é austera e sobria. Esa sobriedade latexa na moda española.                                                                                            Nos anos oitenta con firmas como Francis Montesinos e Agatha Ruíz de la Prada, hai tentacións de abandono da austeridade estilística hispana. Mais o monocromo de Manuel Piña, Adolfo Domínguez ou Sybilla, recupera a senda da moda arquitectónica hispana, con formas xeométricas e monocromías.                                                Na mostra hai unha coda dedicada a noivas, complementos e documentación. Explica o comisario da mostra Juan Guitérrez, que non é unha exposición de tese, se non de natureza emotiva. Ocorre que esa emotividade está baseada na tese da austeridade do estilo axial hispano.                                                                                Román Padín Otero         

moschino 2014-15 woman

3 caprichos dibujos

Dior cruise 2015

Una selección de Dior cruise 2015, me pareció interesante por  la reflexión de que al ver la colección entera, uno admite que eso es de lo que se trata una dirección artística impecable en 2014. No sé si es moda, no sé si es bello, no sé si favorece...pero tiene una rotundidad ligera, óptima para el mercado. !!!

Papier Glacé, FV 1.3.14